ΤΑ ΜΗΝΑΣ
Καλαντάρ'τς (Γενάρης)
«Καλαντάρ'τς και Νέον "Ετος, άμον πάντα καί όφέτος». "Ερθαν, αρνί μ' τά Κάλαντα, ερθεν ό Καλαντάρης, μενώ σε καί αν 'κί έρχεσαι, νά ερται τό χαπάρι σ'.
Κούντουρος (Φλεβάρης)
«Ό Κούντουρον, ό κούτσουρον, ό ούραδοκομμένον». Έξέβεν καί ό Καλαντάρ'τς σόν Κούντουρον θά πάμε, άρνί μ' άν 'κί θά έρχεσαι, άσό μεράκ' θά χάμαι.
Μάρ'τς (Μάρτης)
«O Μάρ'τς ερται καί διαβαίν', αλλ'τς παγών' καί άλλ'τς χουλαίν'». Έδέβεν πλάν' ό Κούντουρον, τή Μάρτ' τ' ώτία έφάνθαν, τά χιόνια όλια έλύγανε κι άσά ραχία έχάθαν.
Απρίλ'τς (Απρίλης)
«'Απρίλ'τς φέρ' τά χελιδόνια, κελαηδούν καί λύν' τά χιόνια».
Έρθεν 'Απρίλ'τς μέ τό καλόν, εγκεν τά πρασινάδας, ξενιτεύνε οι παντρεμέν', κλαινίζνε τοί νυφάδας.
Καλομηνάς (Μάης)
«'Έρθεν ό Καλομηνας, πία γάλαν, άν πεινάς», "Ονταν έρτ' ό Καλομηνάς, φύτρωνε τά χορτάρια, ντ' έμορφα έπρασίντσανε τά τσόλια τά παρχάρια.
Κερασινός (Ιούνης)
«Τή Κερασουνοϋ ό ήλον κοκκινίει σε αμον μήλον»"Ερθεν καί ό Κερασινόν, θά γίνταν τά κεράσια,
παιδάντ', πολλά μή τρώτε άτα, έρχουζνε άπάν' σήν ράχιαν.
Χορτοθέρ'τς (Ιούλης)
«"Ερθεν καί ό Χορτοθέρ'τς, έπαρ' τό καγάν σό χέρ'τ'ς». "Ερθεν αρνί μ' ό Χορτοθέρ'τς, γιά επαρ' τό καγάνι σ', έλα σό χωράφ' ευρια με, ας έεις Θεόν άπάν'ισ'.
Άλωνάρ'τς (Αύγουστος)
«Ο Αύγουστον άλωνίζ', τ' οίκοκύρ'τς χαρεντερίζ'» Έπάτεσα σόν Αύγουστον καί σή χιονί' την άκραν, κατάραν έχω άσόν Θεόν, νά μή στεγνών' τά δάκρυα μ'.
Σταυρίτες (Σεπτέμβρης)
«Ό Σταυρίτες ρούζ' τά φύλλα καί ξεραίντανε τά ξύλα».Σταυρίτα έτοιμάουνταν οι ξενιτιάρ' νά φεύνε καί πρίν νά ξενιτεύκουνταν, κορίτσια φυγαδεύνε.
Τρυγομηνάς (Όκτώβρης)
'Έρθεν ό Τρυγομηνάς, εύκαιρον τ' άμπάρ'τς;Πεινάς!» Τρυγομηνά χειμός καιρός καί χιόνια τά ραχία, άσά παρχάρια έφυγαν κι έκλώσταν σά χωρία.
Άεργίτες (Νοέμβρης)
«'Αεργίτες
μουρδουλίζ', σό ραχίν άνθρώπ'ς φουρκίζ'» Κρυάδας
καί χιόνια πολλά έγκεμας 'Αεργίτες,σόν
κρύον π'
έφτάει σεβταλούκ, θά έν πολλά τεχνίτες.
Χριστιανάρ'τς (Δεκέμβρης)
«Χριστιανάρ'τς φέρ' τόν κρύον, σάν εκείνον π' έχ' τό βίον».'Έρθαμε σόν Χριστιανάρ', ό Χριστόν έγεννέθεν, τά μήνας γίνταν δώδεκα, ό χρόνος πά έτελέθεν.
***
χαπάρι = είδηση (έδώ, κακή είδηση),
χουλαίν' = θερμαίνει, ζεσταίνει,
ώτία = αυτιά (μεταφ. άκρες, σημάδια),
τσιόλια = έρημα (μτφ. όμορφα),
ράχια = πλάτη, υποστήριξη από ισχυρό πρόσωπο (μεταφορ.),
χαρεντερίζ' = δίνει χαρά, ικανοποιεί,
χειμός = χειμώνας, χειμωνιάτικος, μουρδουλίζ' - αντηχεί υπόκωφα,
σεβταλούκ = έρωτας,
βίον = πολλά κατοικίδια ζώα, κινητή καί ακίνητη περιουσία.
Στάθης Ευσταθιάδης
Πηγη:ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΛΑΟΥ
Santeos
17 Ιουλη '10 22.58
