Santeos

ΕίσοδοςΕγγραφή
santeos1.mylivepage.com

Καρά-καπάν
Γέφυρα σον Γιάμπολη
Χαμελέτε σον Γιάμπολη
Ο Μύλος τη Πιστόφ
Ισχανάντων- Πινατάντων- Τερζάντων
Είσοδος σον Πιστοφάντων
Πιστοφάντων
Σχολείο σον Πιστοφάντων

Εξωτερικές συνδέσεις:

Our site is at APN Greece Directory
free counters
Επιστροφή στην αρχικήsanteos1.mylivepage.com / ΠΟΝΤΟΣ:ΙΣΤΟΡΙΑ-ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ / ΒΙΒΛΙΑ / Πισω απο τα τειχη της σιωπής

Πισω απο τα τειχη της σιωπής

0.00 (0)

Τη μελέτη του Φόρη Παροτίδη τύπωσε σε βιβλίο, αφού έκανε πρώ­τα τις επιβαλλόμενες παρεμβάσεις, με πολύ πόνο και μεγαλείο ψυχής, ο αδελφός του Νίκος Παροτίδης, ο οποίος αναφέρει, σε παρουσίαση του έργου, τα ακόλουθα:

Στην αρχή του πρώτου μέρους και σε μικρές ενότητες εξετάζονται θέ­ματα που αφορούν τους άποικους του Πόντου, τη σύνδεση των Ποντί­ων με τους ολυμπιακούς αγώνες, την ελληνική γλώσσα που μιλούσαν στον Πόντο, τους αρχαιοπρεπείς ποντια­κούς χορούς, τα τραγούδια, το θέα­τρο κατά την αρχαιότητα κ. ά. Γίνο­νται, επίσης, σημαντικές συνοπτικές αναφορές στον Ξενοφώντα, τον Αρριανό, τον Ηρόδοτο, τον Λουκιανό και άλλους.

Στη συνέχεια, ο Φόρης Παροτίδης αναφέρεται στην πνευματική συνει­σφορά των Ποντίων από το 756 π. Χ. μέχρι το 1461 που έπεσε η Τραπεζού­ντα στους Τούρκους, βιογραφώντας 37 πνευματικές προσωπικότητες της αρχαιότητας, όπως ο Απελλάς ο Ποντικός, ο Βάττων ο Σινωπεύς, ο Διογένης ο Κυνικός, ο Διονύσιος Μεταθεμένος, ο Δίφιλος ο Συνωπεύς, ο Ηρακλείδης ο Ευθύφρονος, ο γεωγράφος Στράβων, ο Τυραννιών ο Γραμματικός, ο Χαμαιλέων ο Ηρα­κλειώτης κ. ά.

Από τις πνευματικές προσωπικότη­τες, που έζησαν μετά τον Χριστό, βι­ογραφούνται ο Αθνάσιος Αθωνίτης, ο Αστέριος Αμασείας, ο Βασίλειος ο Μέγας, ο Θεμίστιος ο Ποντικός, ο Ιωάννης ο Ευγενικός, ο Ιωάννης ο Μαυρόπους, ο αιρετικός Μαρκίων, ο Ιωάννης Ξιφιλίνος, ο Μιχαήλ Πανά­ρετος, ο Φιλόθεος ο Κόκκινος κ. ά.

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου του Φόρη Παροτίδη μνημονεύονται οι λόγιοι που διέπρεψαν μετά την άλω­ση της Τραπεζούντας, των οποίων η αποστολή ήταν δυσκολότερη, αφού έπρεπε να διασώσουν την ίδια την ύπαρξη του γένους, κατά τη διάρκεια της σκλαβιάς. Ήταν πολλοί αυτοί και ανάμεσα τους οι: Ανανίας Αδαμίδης-Κουζάνος, νομοφύλακας, Γεώργι­ος Αμιρούτζης, Βησσαρίων ο Έλλην, Γεώργιος Τραπεζούντιος, Σεβαστός Κυμηνήτης, Μανουήλ Τραπεζούντιος, ο ιερέας, Λάζαρος Σκρίβας, Γεώργιος Υπομενάς, Αθανάσιος Υψηλάντης - Κομνηνός, Γεώργιος Χρυσόγονος, Γεώργιος Παπαδόπου­λος - Κυριακίδης, Γεώργιος Σκληρός- Κωνσταντινίδης, Άνθιμος Παπαδό­πουλος.

Έτσι, ο ποντιακός ελληνισμός, με όπλο το βαθύ και στεριωμένο εθνι­κό παραδοσιακό βίωμα του και την αναπτυγμένη εθνική του συνείδηση, χάρη στους μακροχρόνιους αγώνες του - υλικούς και πνευματικούς - κα­τάφερε να διατηρήσει άσβηστη τη φλόγα της μάθησης, αναδεικνύοντας προσωπικότητες, για τις οποίες όλοι οι Πόντιοι θα πρέπει να καυχώνται και ολόκληρος ο ελληνισμός να σε­μνύνεται.

Σε ένα σύντομο κεφάλαιο, ο συγ­γραφέας εξηγεί τους λόγους για τους οποίους λείπουν ονόματα γυναικών από την προσφορά πνευματικού έρ­γου. Ως κυριότερο λόγο αναφέρει την έλλειψη δικαιωμάτων των γυναι­κών στον Πόντο και την Ελλάδα, ένα από τα οποία είναι και το δικαίωμα στη μόρφωση. Η ίδια αυτή έλλειψη παρατηρείται και παγκόσμια. Αναφέρει και το χαρακτηριστικό, που έλεγαν οι αμόρφωτοι, συνήθως, γο­νείς και άλλοι, ότι «για το κορίτζ', γράμματα είν' το πλέξιμον τοι ορταρί', να σαχταρών' τα σκεύα και άμα παντρεύ', να ευτάει παιδία και αφήν' ρίζαν 'ς σ' οσπίτ'».

Δηλαδή να πλέκει κάλτσες, να πλένει τα κατσαρολικά και να κάνει παιδιά, αφήνοντας ρίζες στο σπίτι.

Στο τρίτο μέρος, και σε 17 ενότη­τες, ο συγγραφέας Φόρης Παροτίδης εξιστορεί τα μετά τον ξεριζωμό δει­νοπαθήματα των Ποντίων, παραπέμποντας σε εφημερίδες της εποχής, περιοδικά, συγγράμματα και συνε­δριάσεις της βουλής, επιδιώκοντας με τον τρόπο αυτόν τον απαραίτητο επαναπροσδιορισμό του προβλήμα­τος της αντιμετώπισης του ποντιακού ελληνισμού, του οποίου η ένταξη στην ελληνική κοινωνία πέρασε από πολλές συμπληγάδες.

 Ο Φόρης Πα­ροτίδης, στο έργο του, δεν χαρίζε­ται σε κανέναν, όπως έκανε και στη ζωή του, παραμένοντας ειλικρινής και ασυμβίβαστος. Αναφέρεται στο χάσμα ανάμεσα στους εντοπίους και τους πρόσφυγες, σημειώνοντας το αντιπροσφυγικό μένος που επικρα­τούσε κατά τα πρώτα χρόνια από την εγκατάσταση των προσφύγων. Κα­ταχωρεί κάποια δημοσιεύματα, που περιείχαν πολλές υπερβολές, όχι για άλλον λόγο, αλλά για να μην επανα­ληφθούν και στις μέρες μας σε βάρος των νεοπροσφύγων και των ξένων, όπως εκείνο π. χ. που έλεγε: «Όλοι οι πρόσφυγες πρέπει να φοράνε κί­τρινα περιβραχιόνια, για να τους δι­ακρίνουν και να τους αποφεύγουν οι Έλληνες, να μην τους συναναστρέ­φονται και μολυνθούν»! Ή, επίσης, εκείνο το πολύ συνηθισμένο: «Φάε το φαΐ σου, γιατί θα σε δώσω στον πρό­σφυγα», ή, ακόμη, την αυτοκριτική του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, που ανέφερε: «Δεν υπήρξε συμπάθεια - για τους πρόσφυγες -, δεν υπήρξε απάθεια, υπήρξε αντιπάθεια. Το θυ­μούμαι και ανατριχιάζω».

 

Παρακάτω, ο συγγραφέας, σχολιά­ζει τη σύμβαση αναγκαστικής ανταλ­λαγής, το έγκλημα της γενοκτονίας, την κακοποίηση του ποντιακού ανέκ­δοτου, τους πολιτικούς προσανατο­λισμούς των Ποντίων και υπενθυμί­ζει, ιδιαίτερα, το πόσο έβλαψε τους Ποντίους η αποστολή μεραρχίας του ελληνικού στρατού το 1918 στην Ου­κρανία, για να χτυπήσει, μαζί με τους δυτικούς συμμάχους, την Οκτωβρια­νή επανάσταση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσι­άζουν οι στατιστικοί πίνακες που παραθέτει στη μελέτη του ο Φόρης Παροτίδης, για την πληθυσμιακή κα­τάσταση στην Ελλάδα, πριν και μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, υπεν­θυμίζοντας τα λόγια του Ελευθέριου Βενιζέλου ότι μετά την ανταλλαγή δημιουργήθηκε καθαρώς ελληνικό εθνικό κράτος (Ουδέν κακόν αμιγές καλού). Και, ακόμη, ότι η εθνολογι­κά «μπερδεμένη» Μακεδονία, με την πανσπερμία και πολυμορφία των κα­τοίκων όσον αφορά την πληθυσμιακή της σύνθεση, «η ελώδης και η μαστιζόμενη υπό πυρετών, απεξηράνθη και εξυγιάνθη και εθνολογικώς».

Σε άλλη ενότητα παίρνει θέση και θεωρεί ανύπαρ­κτο και ιστορικό λάθος τη λειτουργία κρυφού σχολειού κατά τον 16ο αιώ­να. Την άποψη του βασίζει στα ιστο­ρικά ντοκουμέντα, σύμφωνα με τα οποία η παιδεία ήταν ελεύθερη και ανθούσε στον Πόντο. Άλλωστε, σε αυτό συνηγορεί και η ύπαρξη πνευ­ματικών προσωπικοτήτων κατά την τουρκοκρατία. Και σημειώνει ο Φό­ρης Παροτίδης ότι τα ελληνικά γράμ­ματα, τουλάχιστον κατά τα πρώτα χρόνια της σκλαβιάς, «μετακόμισαν» στις ιερές μονές Παναγία Σουμελά, Άγιος Ιωάννης Βαζελώνας κ. α. Η θρησκεία, στην περίοδο της μακρό­χρονης σκλαβιάς, στάθηκε αδιαμφι­σβήτητα ο συνεκτικός και συνδετικός κρίκος, που βοήθησε στη διατήρηση της εθνικής συνείδησης.

Στο τέταρτο μέρος, γίνεται αναφο­ρά στη συμμετοχή των Ποντίων στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 και μνημονεύονται ονόματα Ελλή­νων του Πόντου, που υπήρξαν μέλη της Φιλικής Εταιρείας, άλλα ονόματα αγωνιστών - θυμάτων της μάχης στο Δραγατσάνι, τονίζοντας ότι ο σουλτά­να; κήρυξε τον Ιερό Λόχο Ποντιακή Στρατιωτική Μονάδα. Αυτό επειδή η Οδησσός στην Ουκρανία και η γύρω περιοχή «μυρμηκίαζαν» από αποστό­λους της Φιλικής Εταιρεία.

 Υποστηρίζει με βεβαιότητα ο συγγραφέας ότι την πλειοψηφία των μαχητών του Ιε­ρού Λόχου αποτελούσαν νεαροί Πό­ντιοι, που είχαν επικεφαλής τους, τους Πόντιους Αλέξανδρο και Δημήτριο Υψηλάντη.

 Τον Φόρη Παροτίδη - όπως και τον αείμνηστο Γιάννη Τσαλουχίδη - απασχόλησαν ιδιαιτέρως οι δεσμοί Ποντίων και Κρητικών. Έτσι. τα επίσης αξιόλογο  πέμπτο μέρος του βιβλίου αναφέρεται σε αυτούς τους δεσμούς και τις σχέσεις αιώνων που αναπτύχτηκαν μεταξύ των δυο αυτών τμημάτων των Ελλήνων.

Η εξιστόρηση βασικών στοιχείων αρχίζει από την ανακατάληψη της Κρήτης, το έτος 961, από τον Νι­κηφόρο Φωκά, ο οποίος νίκησε τους κατακτητές Αγαρηνούς - Άραβες και τους έδιωξε από την Κρήτη, η οποία παρέμεινε βυζαντινή περιοχή έως το 1204, οπότε καταλήφθηκε από τους Ενετούς-Βενετούς.

 Ο Νικηφόρος Φωκάς  προκειμένου να αντιμετωπίσει την ερήμωση του νησιού και να το εποικίσει, μετέφερε στην Κρήτη τους ακρίτες της Ανατολής, δηλαδή Πόντι­ους, Καππαδόκες, Έλληνες από τη Μικρή Αρμενία. Έφερε, επιπλέον, τους Πόντιους Αθανάσιο Αθωνίτη -ιδρυτή της μοναστικής πολιτείας του Αγίου Όρους , Νίκωνα τον Μετανοείτε  και τον Αγιο Ιωάννη τον Ξένο για να επαναφέρουν τους βιαίως αλλαξοπιστήσαντες Κρητικούς στον χριστιανισμό. Για πρώτη φορά θεμελιώνονται με πολλά αδιάψευστα στοιχεία από τον Φόρη Παροτίδη, ο σημαντικότερος εποικισμός της Κρήτης από Πόντιους, ο οποίος πραγματοποιήθηκε επί βασι­λείας Αλεξίου Β' Κομνηνού.

«Πέμπομεν», γράφει ο Αλέξιος Β', «τα δώδε­κα αρχοντόπουλα μετά των οικογενειών αυτών και δια βασιλέα στέλνω τον μυριοπόθητον και φίλτατο μου υιον Ισαακιον». Πρόκειται  για τις δώδεκα μεγάλες οικογένειες, που εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη και αφομοιώθηκαν. Είναι οι Φωκάδες, Σκορδίλες, Καλλέργηδες. Μουσούροι - το κρητικό τραγούδι λέει: «Να κατεβώ στον Ομαλό στην στράτα των Μουσούρων».-

Τέλος, ο συγγραφέας γράφει για τις εξεγέρσεις των απογόνων των Ποντί­ων - Κρητών αρχοντόπουλων εναντίον των Ενετών Τα ποντιακά τοπωνύμια που υπάρχουν ακόμη στην Κρήτη, όπως οι  Τραπεζόνδα, Σκορδίλω κ.α. . επιβεβαιώνουν αυτήν την αρχαιότατη συνύπαρξη και ανάμιξη Κρητών και Ποντίων. Επίσης, στον «Ερωτόκριτο» του Βιτσέντζου Κορνάρου και σε άλ­λες σελίδες της κρητικής λογοτεχνίας, ο συγγραφέας βρίσκει πολλές γλωσσι­κές ομοιότητες των διαλέκτων ποντι­ακής και κρητικής. Πολλές λέξεις και φράσεις του «Ερωτόκριτου» χρησιμοποιούνται, με το ίδιο νόημα, από τους Πόντιους.

Το βιβλίο ολοκληρώνεται με πλού­σια βιβλιογραφία και αναλυτικό ευ­ρετήριο. Ο Νίκος Παροτίδης κάνει πολλές παραπομπές στις πηγές, από όπου άντλησε στοιχεία κατά τις πα­ρεμβάσεις του στα κείμενα του Φόρη Παροτίδη.

Το βιβλίο του Φόρη Παροτίδη περι­έχει το μεγαλύτερο και σημαντικότερο κομμάτι της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού και πολλά θα μάθει και για πολλά θα σκεφτεί οποιος το διαβάσει.

 

Santeos

25 Σεπτεμβρη '09   20.44

 

 


Ετικέτα: πισω απο τα τειχη της σιωπης, παροτιδης
Σχόλια: 0 Εμφανίσεις: 331 Μέγεθος:47392 bytes
Τελευταία αλλαγή έγινε από: santeos1 978 μέρες πριν 25.09.2009 20:59:36
Δημοσιεύτηκε απόΚείμενο

Εισάγετε τον κωδικό από την εικόνα 
Το όνομά σας 
E-mail 
(ορατό μόνο στον ιδιοκτήτη του ιστοχώρου)
WWW 

Θέμα

Στο κείμενο μπορείτε να χρησιμοποιείτε Wiki ή HTML tags.



Σανταίοι Μαθηταί εις το εν Τραπεζούντι Φροντιστήριο το σχολικό έτος 1910-1911
Σάντα του Πόντου (Θερισμός 1905)


Κατάχρηση | © Kolobok smiles, Aiwan